Δύο ακτοπλοϊκές εταιρείες στις Φιλιππίνες προχώρησαν στην προσωρινή απαγόρευση μεταφοράς ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων στα πλοία τους, μετά την πολύνεκρη πυρκαγιά στο επιβατηγό–οχηματαγωγό JUNE ASTER, στις 9 Σεπτεμβρίου, η οποία στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 77 ανθρώπους.
Οι Montenegro Shipping Lines και Starhorse Shipping Lines ανακοίνωσαν ότι, μέχρι νεωτέρας, δεν θα δέχονται ηλεκτρικά οχήματα (EV) και υβριδικά οχήματα (HEV) στα πλοία του στόλου τους, επικαλούμενες τους κινδύνους που συνδέονται με τις μπαταρίες ιόντων λιθίου και την απουσία σαφούς εθνικού κανονιστικού πλαισίου για τη θαλάσσια μεταφορά τους.
Σε ανακοίνωσή της στις 18 Σεπτεμβρίου, η Starhorse Shipping Lines υπογράμμισε ότι οι υπηρεσίες Ro-Ro εσωτερικού δεν διαθέτουν ακόμη τον κατάλληλο εξοπλισμό και τις απαιτούμενες διαδικασίες για την ασφαλή αντιμετώπιση ενός τέτοιου περιστατικού.
Όπως ανέφερε η εταιρεία, τα οχήματα μεταφέρονται σε κλειστά ή ημίκλειστα καταστρώματα, συχνά κάτω από χώρους επιβατών και κατά τη διάρκεια πολύωρων διαδρομών μεταξύ των νησιών. Μια πυρκαγιά σε μπαταρία λιθίου μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη θερμική αντίδραση, να καταστεί εξαιρετικά δύσκολο να περιοριστεί και να αναζωπυρωθεί ακόμη και μετά τη φαινομενική κατάσβεσή της.
«Μέχρι να θεσπιστούν σαφείς κανονισμοί και να διασφαλιστεί ότι τα συγκεκριμένα οχήματα μπορούν να μεταφέρονται χωρίς να εκτίθεται το επιβατικό κοινό σε υπερβολικό κίνδυνο, δεν θα αναλάβουμε αυτή την έκθεση», ανέφερε χαρακτηριστικά η εταιρεία, γνωστοποιώντας ότι η απαγόρευση τίθεται άμεσα σε ισχύ για όλα τα πλοία του στόλου της.
Ανάλογη ενημέρωση προς τους πελάτες της εξέδωσε στις 16 Σεπτεμβρίου και η Montenegro Shipping Lines.
Το JUNE ASTER ανήκε στον στόλο της Atienza InterIsland Ferries, μιας τρίτης περιφερειακής ακτοπλοϊκής εταιρείας των Φιλιππίνων. Η εταιρεία έχει προχωρήσει σε σειρά ανακοινώσεων μετά την τραγωδία, χωρίς ωστόσο να έχει τοποθετηθεί μέχρι στιγμής ειδικά για τη μεταφορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Άγνωστα ακόμη τα αίτια της πυρκαγιάς
Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημο πόρισμα που να αποσαφηνίζει τα αίτια της σφοδρής πυρκαγιάς στο JUNE ASTER. Επιζώντες, μιλώντας σε μέσα ενημέρωσης των Φιλιππίνων, περιέγραψαν ότι άκουσαν εκρήξεις από το γκαράζ κατά τα πρώτα στάδια εκδήλωσης της φωτιάς.
Σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές, στο κατάστρωμα οχημάτων του πλοίου βρίσκονταν ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, ένα συμβατικό αυτοκίνητο, πέντε μοτοσικλέτες και ένα περονοφόρο όχημα. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει τεκμηριωθεί σύνδεση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου με την εκδήλωση της πυρκαγιάς.
Το ζήτημα της ασφαλούς μεταφοράς ηλεκτρικών οχημάτων στα γκαράζ των επιβατηγών–οχηματαγωγών πλοίων απασχολεί έντονα τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα. Παρά το γεγονός ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναφλεγούν συγκριτικά με τα συμβατικά, μια πυρκαγιά στις μπαταρίες ιόντων λιθίου απαιτεί εντελώς διαφορετικές μεθόδους αντιμετώπισης από εκείνες που εφαρμόζονται σε φωτιές οχημάτων με βενζίνη ή πετρέλαιο.
Μέχρι πρόσφατα, η νορβηγική Havila Kystruten ήταν η μοναδική ακτοπλοϊκή εταιρεία που είχε απαγορεύσει τη μεταφορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η εταιρεία διαχειρίζεται τέσσερα παράκτια επιβατηγά πλοία στη γνωστή γραμμή Μπέργκεν–Κίρκενες.
Οι οικονομικές επιπτώσεις της συγκεκριμένης απαγόρευσης είναι περιορισμένες για τη Havila Kystruten, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της προέρχεται από επιβάτες κρουαζιέρας, ενώ τα πλοία της μπορούν να μεταφέρουν μόνο μικρό αριθμό οχημάτων.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα δεν ισχύει γενική απαγόρευση μεταφοράς ηλεκτρικών ή υβριδικών αυτοκινήτων με επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία. Ισχύουν όμως ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες του Υπουργείου Ναυτιλίας, οι οποίες εφαρμόζονται από τις ακτοπλοϊκές εταιρείες.
1. Για αμιγώς ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα (plug-in hybrid):
- Η φόρτιση της μπαταρίας κατά την επιβίβαση πρέπει να είναι έως 40% της συνολικής χωρητικότητάς της.
- Το πλήρωμα μπορεί να ελέγξει τη θερμοκρασία της μπαταρίας κατά τη φόρτωση.
- Απαγορεύεται η φόρτιση του οχήματος μέσα στο πλοίο.
- Δεν επιτρέπεται η επιβίβαση εάν υπάρχει βλάβη ή ζημιά στην μπαταρία ή στο σύστημα τροφοδοσίας.
- Αν υπάρχει αμφιβολία για πιθανή ζημιά της μπαταρίας —για παράδειγμα έπειτα από σύγκρουση— η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί τη μεταφορά.
- Ο οδηγός οφείλει να δηλώσει τον τύπο του οχήματος κατά την κράτηση ή την έκδοση του εισιτηρίου και να ενημερώσει αμέσως το πλήρωμα εάν εμφανιστεί οποιαδήποτε ένδειξη συναγερμού.
Σημαντική διευκρίνιση: το επίσημο κείμενο του Υπουργείου αναφέρεται ρητά στα αμιγώς ηλεκτρικά και στα plug-in υβριδικά. Ένα συμβατικό υβριδικό χωρίς εξωτερική φόρτιση (αυτοφορτιζόμενο) δεν αντιμετωπίζεται κατ’ ανάγκη με τον ίδιο τρόπο ως προς το όριο του 40%. Ωστόσο, ορισμένες εταιρείες χρησιμοποιούν γενικότερα τον όρο «υβριδικό», γι’ αυτό χρειάζεται επιβεβαίωση πριν από το ταξίδι.
2. Για οχήματα υγραερίου ή φυσικού αερίου, η δεξαμενή δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50% της χωρητικότητάς της.
Οι οδηγίες εκδόθηκαν στις 14 Νοεμβρίου 2023 και επικαιροποιήθηκαν στις 16 Απριλίου 2024. Επομένως, στην Ελλάδα η αντιμετώπιση είναι διαφορετική από την πλήρη απαγόρευση που επέβαλαν ορισμένες εταιρείες στις Φιλιππίνες: η μεταφορά επιτρέπεται, αλλά υπό συγκεκριμένους περιορισμούς ασφαλείας. Η κάθε εταιρεία μπορεί επίσης να εφαρμόζει αυστηρότερους όρους, οπότε είναι σκόπιμο ο επιβάτης να επικοινωνεί μαζί της πριν φτάσει στο λιμάνι.
@shippress.gr – Μάνος Β. | Φωτογραφία εξωφύλλου: Philippine Coast Guard
