22 Απριλίου, 2026
Ναυτιλία Ξένη Ναυτιλία

Κλιμάκωση απειλών και πάγωμα ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά του Ορμούζ

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ μετατρέπεται σε ανοιχτή απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή τροφοδοσία, καθώς οι στρατιωτικές προειδοποιήσεις της Τεχεράνης συμπίπτουν με κατακόρυφη πτώση της εμπορικής διέλευσης από αυτό το κομβικό πέρασμα.

Αν και αρχικά δεν είχε εκδοθεί επίσημη ναυτική οδηγία περί διακοπής της κυκλοφορίας, τα διαδοχικά πλήγματα σε εμπορικά πλοία προκάλεσαν έντονη αποφυγή της περιοχής, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου Diaplous.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 καταγράφηκαν έως 30 κινήσεις προς το Ορμούζ από τον Ινδικό Ωκεανό και έως 80 αναχωρήσεις προς τα ανοιχτά. Η εικόνα, ωστόσο, επιδεινώθηκε ταχύτατα: Την 1η Μαρτίου οι εξερχόμενες διελεύσεις περιορίστηκαν στις 35 και οι εισερχόμενες στις 5, στις 2 Μαρτίου καταγράφηκαν μόλις 5 έξοδοι και 3 είσοδοι, ενώ έως το πρωί της 3ης Μαρτίου είχαν σημειωθεί 5 έξοδοι και μόνο μία είσοδος. Τα στοιχεία σκιαγραφούν μία de facto αναστολή της ναυτιλιακής δραστηριότητας σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.

Χθες, ανώτατος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν ενέτεινε τη ρητορική της ιρανικής ηγεσίας, προειδοποιώντας ότι κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει να διασχίσει το στενό θα δεχθεί επίθεση. «Το Στενό είναι κλειστό. Αν επιχειρήσουν να περάσουν, οι δυνάμεις μας και το Πολεμικό Ναυτικό θα τα πυρπολήσουν», δήλωσε ο στρατηγός Εμπραχίμ Τζαμπαρί σε μήνυμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.

Αυτή η απειλή αποτελεί τη σαφέστερη μέχρι σήμερα τοποθέτηση της Τεχεράνης μετά την ανακοίνωση περί κλεισίματος του περάσματος, από όπου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Το Ορμούζ λειτουργεί ως βασική πύλη εξαγωγών για τις μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής -Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ιράκ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα- προς τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, με άμεσες συνέπειες στις διεθνείς αγορές, τα ασφάλιστρα πολέμου και τη σταθερότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας.

«Ομπρέλα» ασφαλείας αλλά… – «Κλειστά» μέχρι νεωτέρας τα Στενά του Ορμουζ – «Φοβίζουν» drones και νάρκες

Συζητήσεις, αναλύσεις και τοποθετήσεις στο αν και κατά πόσον είναι ρεαλιστική η ανάπτυξη «ομπρέλας προστασίας» από πολεμικά πλοία στο εμπορικά πλοία που θα επιχειρήσουν να εισέλθουν ή εξέλθουν του Περσικού Κόλπου έχει προκαλέσει το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για να συνοδεύει εμπορικά πλοία και πετρελαιοφόρα μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Η BIMCO, επεσήμανε ότι «η παροχή προστασίας για όλα τα δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται σε περιοχές που απειλούνται σήμερα από το Ιράν είναι μη ρεαλιστική, καθώς αυτό θα απαιτούσε πολύ μεγάλο αριθμό πολεμικών πλοίων και άλλων στρατιωτικών μέσων». Άλλοι αναλυτές έχουν προσομοιάσει τις καταστάσεις που επικράτησαν στην Ερυθρά Θάλασσα και την «επιχείρηση ασπίδες» ενώ βασική επισήμανση είναι ότι οι Φρουροί της Επανάστασης με την δήλωσή τους ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχο του ναυτικού της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχουν επί της ουσίας «καθορίσει το πεδίο».

Οι υψηλοί κίνδυνοι για τη διέλευση των Στενών του Ορμούζ έχουν περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των κενών δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο και το Ιράκ έχει γίνει το πρώτο κράτος του Κόλπου που αναγκάζεται να σταματήσει την παραγωγή, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Αναλυτές εξέφρασαν φόβους ότι και άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής θα περικόψουν την παραγωγή πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου καθώς τα λιμάνια εντός του Περσικού παραμένουν ανοικτά αλλά δεν είναι προσβάσιμα στα δεξαμενόπλοια που «συνωστίζονται» αρόδο έξω από τα Στενά του Ορμούζ.

Στο μεταξύ χθες η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου σημείωσε και πάλι άλμα εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που προκάλεσε το κλείσιμο του στενού του Χορμούζ και της διακοπής της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη δημόσια εταιρεία ενέργειας του Κατάρ QatarEnergy. Οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί, με το Brent να σημειώνει άνοδο 12% και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο να αυξάνεται κατά περίπου 50% μέχρι στιγμής αυτή την εβδομάδα.

Oι επιθέσεις με ιρανικά drones θα μπορούσαν να διαταράξουν τη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ για μήνες, σύμφωνα με εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών και στρατιωτικων αναλυτών, ωστόσο παραμένει ασαφές το κατά πόσο η Ισλαμική Δημοκρατία θα μπορέσει να διατηρήσει το πυραυλικό της μπαράζ. Η Τεχεράνη είναι σημαντικός κατασκευαστής drones και έχει τη βιομηχανική ικανότητα να παράγει περίπου 10.000 το μήνα, σύμφωνα με το Centre for Information Resilience, μια μη κερδοσκοπική ερευνητική ομάδα που χρηματοδοτείται από το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Όπως μετέδωσε το Reuters, το μέγεθος των πυραυλικών αποθεμάτων του Ιράν είναι άγνωστο, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 2.500, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, έως περίπου 6.000, σύμφωνα με άλλους αναλυτές. Και αν οι πύραυλοι και τα drones αρχίσουν να εξαντλούνται, το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει θαλάσσιες νάρκες. Η Τεχεράνη διαθέτει απόθεμα 5.000 έως 6.000 τέτοιων ναρκών, σύμφωνα με την Dryad Global, μια εταιρεία πληροφοριών για θαλάσσιους κινδύνους. Υπενθυμίζεται ότι η πόντιση ναρκών είχε απασχολήσει έντονα τη ναυτιλία και στις πλεύσεις στην Μαύρη Θάλασσα, όπου είχαν ποντιστεί νάρκες λόγω της σύρραξης Ρωσίας Ουκρανίας που ακόμη διαρκεί.

Πηγή: naftemporiki.gr